English (United Kingdom)
Βρίσκεστε εδώ: ΑΡΧΙΚΗ ΝΕΑ - ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ Αναγκαστική εκτέλεση σε βάρος κληρονόμου που αποδέχθηκε κληρονομία με το ευεργέτημα της απογραφής

Αναγκαστική εκτέλεση σε βάρος κληρονόμου που αποδέχθηκε κληρονομία με το ευεργέτημα της απογραφής

ΜονΠρωτΘεσσαλονίκης 20106/2014 (διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων)

Στην εν λόγω υπόθεση επισπεύσθηκε αναγκαστική εκτέλεση σε βάρος της ατομικής περιουσίας κληρονόμου, η οποία αποδέχθηκε την κληρονομία του θανόντος συζύγου της με το ευεργέτημα της απογραφής, χωρίς όμως να προβεί στην απογραφή της κληρονομιαίας περιουσίας εντός 4 μηνών από τη δήλωση αποδοχής, με συνέπεια να εκπέσει του ευεργετήματος. Παρατίθενται κατωτέρω συνοπτικά οι τρεις λόγοι ανακοπής που προέβαλε η οφειλέτρια και το αιτιολογικό βάσει του οποίου απορρίφθηκαν από το Δικαστήριο, καθώς επίσης η συναφής νομολογία και βιβλιογραφία.

Περίληψη απόφασης: Επίσπευση αναγκαστικής εκτέλεσης σε βάρος της ατομικής περιουσίας κληρονόμου, η οποία αποδέχθηκε την κληρονομία του θανόντος συζύγου της με το ευεργέτημα της απογραφής, πλην όμως δεν προέβη στην απογραφή της κληρονομιαίας περιουσίας εντός 4 μηνών από τη δήλωση αποδοχής της κληρονομίας (ΑΚ 1903) και εξέπεσε του ευεργετήματος. - Υποχρέωση σύνταξης απογραφής και στις περιπτώσεις όπου υφίσταται μόνο παθητικό. - Απαγόρευση πλειστηριασμού κύριας κατοικίας και προϋποθέσεις αυτής (άρθρο 2 του ν. 4224/2013). - Αίτηση αναστολής πλειστηριασμού (ΚΠολΔ 938).

- Με τον πρώτο λόγο ανακοπής, η αιτούσα ισχυρίζεται ότι η μη εμπρόθεσμη σύνταξη απογραφής οφείλεται σε έλλειψη υπαιτιότητάς της, η οποία θεμελιώνεται στη μη ύπαρξη ενεργητικού της κληρονομιαίας περιουσίας και στη μη διευθέτηση της κυριότητας του επιδίκου ακινήτου. Ωστόσο, ο εξ απογραφής κληρονόμος υποχρεούται να συντάξει απογραφή της κληρονομιαίας περιουσίας, έστω και αν αυτή δεν έχει ενεργητικό. Ακόμα δε και στην περίπτωση που θεωρηθεί ότι ο επικαλούμενος λόγος συνιστά πλάνη της αιτούσας ως προς την υποχρέωση σύνταξης απογραφής, η απώλεια του ευεργετήματος της απογραφής επέρχεται εκ του νόμου ως συνέπεια της αμελούς συμπεριφοράς του κληρονόμου, ανεξαρτήτως της βούλησης αυτού.

- Με το δεύτερο λόγο ανακοπής, η αιτούσα υποστηρίζει ότι το επίδικο ακίνητο αποτελεί την κύρια κατοικία της και συνεπώς, εμπίπτει στην απαγόρευση του άρθρου 2 του ν. 4224/2013. Ομως, προκειμένου να αποφευχθεί ο πλειστηριασμός του συγκεκριμένου ακινήτου, πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά μεταξύ άλλων οι εξής προϋποθέσεις: α) να πρόκειται για ακίνητο που χρησιμεύει πραγματικά ως κύρια κατοικία του οφειλέτη, β) να έχει δηλωθεί ως κύρια κατοικία στην τελευταία δήλωση του φόρου εισοδήματος και γ) να έχει επιδοθεί από τον οφειλέτη στο δανειστή εντός δύο μηνών από την επίδοση επιταγής προς πληρωμή, υπεύθυνη δήλωση με το περιεχόμενο που ορίζεται στο άρθρο 2 παρ. 2α΄ του ν. 4224/2013. Κανένα από τα ανωτέρω απαιτούμενα εκ του νόμου στοιχεία δεν αποδείχθηκαν, με αποτέλεσμα η αιτούσα να εκπίπτει της προστασίας της κύριας κατοικίας.

- Ο τρίτος λόγος ανακοπής περί καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος τυγχάνει απορριπτέος ως μη νόμιμος, διότι δεν στοιχειοθετείται το πραγματικό του κανόνα του άρθρου ΑΚ 281.

Νομολογία: 1) ΑΠ 1163/1981 (από τα άρθρα ΑΚ 1901 επ. προκύπτει ότι ο κληρονόμος, μετά τη δήλωση αποδοχής της κληρονομίας με το ευεργέτημα της απογραφής, δεν απαλλάσσεται από την ευθύνη του για τα χρέη της κληρονομίας, αλλά εξακολουθεί να ευθύνεται για αυτά, μόνο όμως έως το ύψος του ενεργητικού της, ενώ ενδεχόμενη ανεπάρκεια της κληρονομιαίας περιουσίας προς ικανοποίηση των απαιτήσεων των κληρονομικών δανειστών δεν επηρεάζει ούτε τη νομιμοποίηση των τελευταίων να ασκήσουν κατά του εξ απογραφής κληρονόμου αγωγή για την επιδίκαση των απαιτήσεών τους, ούτε τη βασιμότητα της εν λόγω αγωγής).

 

2) ΑΠ 631/2009, δημοσίευση ΝΟΜΟΣ (η αποδοχή της κληρονομίας με το ευεργέτημα της απογραφής, αποκλείουσα μόνο την επίσπευση αναγκαστικής εκτέλεσης επί της ατομικής περιουσίας του εξ απογραφής κληρονόμου, δεν μπορεί να θεμελιώσει λόγο ανακοπής προς ακύρωση της διαταγής πληρωμής, ενώ δύναται να προταθεί μόνο ως λόγος ανακοπής κατά της τυχόν επί της ατομικής περιουσίας του κληρονόμου επισπευδομένης αναγκαστικής εκτέλεσης).

3) ΑΠ 1630/2009, δημοσίευση ΝΟΜΟΣ (η δικαστική διαμάχη μεταξύ των διαδίκων αναφορικά με τη διάρρηξη της δικαιοπραξίας, δυνάμει της οποίας η αιτούσα είχε αποκτήσει τη ψιλή κυριότητα του επίδικου διαμερίσματος πριν το θάνατο του συζύγου της, δεν αποτελούσε λόγο μη σύνταξης εκ μέρους της απογραφής της κληρονομιαίας περιουσίας του συζύγου της, διότι η αιτούσα μπορούσε να προβεί στη σύνταξη της συγκεκριμένης απογραφής δίχως αναφορά του επίδικου διαμερίσματος ως ενεργητικού της κληρονομιαίας περιουσίας του κληρονομούμενου, καθόσον δυνάμει των άρθρων ΑΚ 1167-1168, η επικαρπία του επίδικου διαμερίσματος, αφού δεν είχε οριστεί διαφορετικά, αποσβέστηκε με το θάνατο του επικαρπωτή και επέστρεψε στην ψιλή κυρία-αιτούσα εξ ιδίου δικαίου και όχι ως κληρονόμο).

4) ΑΠ 470/1996, δημοσίευση ΝΟΜΟΣ (το ευεργέτημα της απογραφής που αποκτάται με δήλωση στο γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομιάς μέσα στην προθεσμία αποποίησης αυτής, χάνει ο κληρονόμος, εκτός άλλων περιπτώσεων, και αν δεν συνέταξε την απογραφή της κληρονομιάς μέσα σε τέσσερις μήνες αφότου γίνει η παραπάνω δήλωση. Η απώλεια αυτού του ευεργετήματος επέρχεται από το νόμο ως συνέπεια της συμπεριφοράς του κληρονόμου, ανεξάρτητα από τη βούληση αυτού και συνεπώς, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη πλάνη του κληρονόμου, αφού η έκπτωση επέρχεται από το νόμο ως συνέπεια της παράλειψης ενεργείας του κληρονόμου και όχι ως άμεση επιδίωξη δήλωσης της βούλησης αυτού).

Βιβλιογραφία: Βαθρακοκοίλης, ΕρΝομΑΚ, 2010, άρθρο 1903, σελ. 242 και Γεωργιάδης, ΣΕΑΚ, 2013, άρθρο 1903, σελ. 1475 (ο εξ απογραφής κληρονόμος έχει υποχρέωση να προβεί σε απογραφή της κληρονομιαίας περιουσίας εντός τεσσάρων μηνών από τη δήλωση της αποδοχής της κληρονομιάς του αποθανόντος με το ευεργέτημα της απογραφής ακόμα κι αν η περιουσία του τελευταίου δεν έχει ενεργητικό, οπότε ο κληρονόμος υποχρεούται σε σύνταξη απογραφής στην οποία θα αναφέρεται μόνο το παθητικό της κληρονομιάς, καθόσον αυτό επιτάσσει το συμφέρον των δανειστών της κληρονομιάς).

Η ανωτέρω απόφαση, στην οποία παραστάθηκε ως πληρεξούσιος δικηγόρος του καθ'ου η αίτηση και νικητή διαδίκου ο Μάνος Βογιατζάκης, είναι δημοσιευμένη στην Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών ΝΟΜΟΣ.

 
Symbol
ΝΕΑ - ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ